Żydzi w Buczkowicach i Sprawiedliwa Wśród Narodów Świata.

Nieznane lub mało znane fragmenty historii Buczkowic miałem możliwość odsłonić przez liczną grupą młodzieży szkolnej 25. października 2018 r. w siedzibie Gminnej Biblioteki Publicznej imienia Stanisława Staszica.

Tematem spotkania planowanego na maj b.r. była obecność Żydów w Buczkowicach na przestrzeni ostatnich wieków, ich społeczne i gospodarcze znaczenia dla środowiska oraz zaangażowanie w życie społeczne wsi. Fragment prelekcji wzbogaconej pokazem slajdów poświęcony był pogromowi tej mniejszości w latach po I wojnie światowej, a także wydarzenia, które w historii wsi zapisały się chwalebnie szczególnie w czasie okupacji niemieckiej.

W prelekcji przedstawione zostały okoliczności uratowania życia członkini rodu Juckrów- Anny Jucker-Lustgarten, przez buczkowiczan i mieszkańca Zarzecza o nazwisku Pasierbek, działań mieszkańców Buczkowic osłaniających przed zagładą kolejnego członka tej rodziny, Natana Juckra czy wreszcie postawa dwóch mieszkanek Buczkowic Julii i Anny Wala, które przez znaczną część wojny, aż do jej zakończenia przechowywały dwie dziewczynki żydowskie- Halinę i Rosę Kriszer-Weinletz.

Ten czyn spowodował nadanie pośmiertnie w roku 2010 Julii Wala godności i tytułu Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata. To tytuł, który przynosi chlubę jego bohaterce ale także całej wsi, której mieszkańcy wiedząc o narodowości dzieci nie zdradzili, a wtedy, gdy trzeba było nieść im pomoc robili to z narażeniem życia.

W tym łańcuchu ludzi szlachetnych wymieniony został dr Franciszek Lisowski, miejscowy lekarz, który bezinteresownie ratował zdrowie małej Haliny Kriszer Weinletz. Wiele miejsca poświęcone zostało postawie Polaków wobec obywateli polskich narodowości żydowskiej w czasie II wojny światowej.

Wszystkie te sprawy, mimo wcześniejszych publikacji okazały się być całkowicie nieznane. To był powód, że cała prelekcja i pokaz slajdów wzbogacony podstawowymi informacjami na temat spotkał się z wielkim zainteresowaniem młodzieży. Głosy, które pojawiły się w środowisku po tej prelekcji dowodzą, że istnieje wielkie zapotrzebowanie społeczne na tego rodzaju informacje również wśród dorosłych.

3.Żydzi na mapie B-c

Józef Stec